İletişim Bilimlerinin görsel tasarımla bütünleşmesi ve özel sektörün görsel iletişme yaklaşım biçiminden örnekler – G.İ.T Yazı dizisi bölüm 3/5
“Görsel Tasarımcı sadece görünüş ve his oluşturmakla yetinebilir ancak bu görünüş ve hisse mesaj katma zorunluluğu olan Görsel İletişim Tasarımcısıdır” demiştik.
“Her görselde bir mesaj ve düşünüş vardır, görsel iletişimci aslında kulağa pek farklı gelmiyor.” diyenler için mesaj iletmenin tasarım yapılırken zihinsel olarak iletişim kuramlarıyla ele alındığında bilimler arası bir üretişle ortaya çıktığını hatırlamak faydalı olacaktır.
Görsel İletişim Tasarımcısının iletişim modelleri, çeşitleri ve türleri özelindeki yaklaşım teknik ve bilgi birikiminden yararlanması gerekliliği göz ardı edilemez. Zira dil, ileti, kod dizgesi, gösterge, işaret, mesaj, Jakobson, Newcomb ve bunlar gibi daha birçok teoriyi, kavramı özümsemiş ve uygulamış olan tasarımcının üretimi ve planladığı fikirsel temel çok farklı şekillenip, ortaya çıkacaktır. Yani İletişim Bilimlerinin temelleri başta olmak üzere iletişim bilim dalı kökenli dersleri ve eğitim alması gereklidir.
Bugün grafik tasarım alanı ya da mesleği artık meslek icrasında ihtiyaç duyulan derinlik ve çağın gereklilikleriyle birleşerek “görsel iletişim tasarımı” disiplinine evrilmiştir. Bunun sonucu olarak grafik tasarım belki de yakında sadece meslek okulları seviyesinde grafikerlik veya 4 yıllık bölüm seviyesinde “Görsel İletişim Tasarımı” ismini alarak şu ankinden daha az ve öz alanlara dönüşüp, ülkenin ve dolayısıyla iş hayatının ihtiyacını her seviyede tamamlayabilecek olan bireysel donanım ve eğitim gereksinimleriyle yola devam edecektir. Görsel tasarım alanında birçok alanda olduğu gibi a) sadece uygulayıcı b) tasarlayıcı ve uygulayıcı c) yaratıcı ve tasarlayıcı, d) hem uygulayıcı hem idareci e) tasarlayıcı idareci, gibi farklı özel sektör ve uygulanış ihtiyaçlarına yönelik meslekler doğru tanımlanacak hem de eğitim programları bu ihtiyaçlar doğrultusunda çeşitlilikle düzenlenecektir.
İletişim bilimleri ve tasarımı kavramlaştırmanın yanında, algılanacak haliyle ve oluşturacağı tepkilerle, anlatımı ortaya çıkartma disiplini olan görsel iletişim, grafiker veya grafik tasarımcısının yaptığı birçok işi anlar, yapabilir ama öznel farklılıklar* hariç ortalamada onlar kadar derin bir operatör (tasarım işinin sahasında gerçekleştirme işi) ve uygulayıcı değildir. (*öznel farklılıklar=uygulama araçlarındaki uzmanlık seviyesi aynı olmayabilir, kendini geliştirmişse olabilir de.)
Güncel özel sektör pratiğinde çoğu ajans ve işletme aslında görsel iletişimci aradığı halde ilanın adını grafik tasarımcı veya görsel tasarım uzmanı gibi isimlendirmektedir.
Bir başka durum da sıklıkla maliyetlerinden ötürü iki işi tek bir pozisyonla birleştirip, iş yükünü kendi ticari koşullarına göre artırıp duruma göre azaltarak görsel iletişimcilik ile grafik tasarımını insan kaynağı olarak tek kalemde çözümleme eğilimidir.
Sık rastlanan başka bir oluş da şirket içi isimlendirmeleri farklı olduğu halde (medya prodüksiyon uzmanı, medya planlama uzmanı, kreatif direktör, vb.) o pozisyonlamanın gereklerini görsel iletişimcilerin yapabileceğinin bilinmemesinden kaynaklanan durumlardır. Yani aslında iş veya pozisyon titrinin içinde görsel iletişim geçmemekte fakat işin kendisi tam olarak görsel iletişim tasarımı alanıyla özdeşleşmektedir.
İş hayatı pratiklerinde herşey yukarıda bahsedildiği üç olguyla gerçekleşmiyor. Tabi ki doğru adlandırmalar, her ne kadar 4 yıllık diploması olsa da yetenek ve bilgi seviyesini ölçen şirketler, insan kaynakları iş alım görüşmelerinde görsel tasarımla ilgili işlerin uygulanışları arasındaki farkları bilip bunu görüşmeye doğru yansıtan uzmanlar ve organizasyon yönetimi olarak zaten çok doğru bir bakışa sahip olan firmalar da mevcut ama maalesef çoğunlukta ve yeterli yaygınlıkta değiller.
Fikirler, enformasyon, görünebilirlik, kullanıcı bakış açısı, karar vermeyi kolaylaştırma, tartışılabilirlik, bilişsel yük, hafıza, içerik, hikaye anlatımı, veri temelli görselleştirme, insan psikolojisinin tasarlananı algılamadaki gerçekleri, görsel tasarım ilkeleri, görsel tasarımın elemanları, tipografi, renk gibi kavramların hepsiyle ilgilenen bir dal olarak görsel iletişim tasarımı, grafikerlik ve görsel tasarıma göre iletişim bilimsel açıdan çok daha belirgin ve derin alanlaşmaya sahiptir. Görsel İletişim Tasarımı, Grafik Tasarım, Grafikerlik alanlarına göre çok daha geniştir; (ekler: animasyon, arayüz tasarımcılığı, enformasyon, metin yazarlığı vb.) hem çok görsel uygulama kapsamına sahip olması dolayısıyla, hem iletişim bakışı özelliği dolayısıyla farklı ihtiyaçları karşılayabilecek, düşünce var eden uzmanlar yetişmesine olanak sağlamaktadır.
Bütün bu idealize alan tanımlamasıyla birlikte elbette herhangi bir mezun gibi görsel iletişim tasarımından mezun olanlar, bireylerin kendini yetiştirme seviyesi, uygulamışlık miktarları ve kalitesi, yaşam amaçlarını ve dolayısıyla alt alan yönelimlerini seçmiş olmaları oranında iş yaşamının birbirinden farklı tercih ve pratiklerinde verimli insan kaynağı haline gelmeleri mümkün olacaktır.
Önceki eğitimlerindeki yetkinliklerini (özfarkındalık, özdisiplin, özgüven, özsaygı,vb…. ) öznitliklerini geliştirip iş yapışlarına yansıtabildikleri oranda yukarıda bahsedilen eğitimlerinin gereklerini yerine getirebilecek olan bireyler elbette kendi seçtikleri seçmeli derslerle donanımları ve bu donanmışlıklarını pratiğe nasıl çevirdikleriyle, şirketler için verimli bir kaynak olma seviyelerini kendileri belirleyeceklerdir.