Bugün artık yapay zekanın tanımını ve içeriğini bilmeyenimiz yoktur; arttırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik, makine öğrenmesi gibi olgular yaşam deneyimlerimize girmeye başladı bile. Bu sebeple artık düşünmemiz gereken: tasarımcı olarak AI, AR, VR uygulamalarının günlük yaşamlarımıza etki ederek, ilham verecek veya otomatize edecek üstün deneyimler yaratmaları için nasıl tasarımlar yapıp bunları bu deneyimlere uyarlayacağımız.

Özellikle görsel tasarımın tüm sanattan aldığı desteği yadsımadan ve sanatla ilişkisine rağmen yani insan eliyle, insan çıkışlı ve insan öznelliğinde üretim yapma doğasına rağmen, otomatize nesnelerle bu tür tasarımların birleştiği birçok nokta var. Artık otonom olmadan yaşamımızı sürdüremiyor olduğumuz da bir gerçek. Örneğin: Otomobil Sistemi (otomobilin kendisi ve onu oluşturan parçaların çoğu otomatize olarak üretiliyor veya kendisi otomatize, Metro Sistemi, E-Ticaret ile alışveriş, Banka Sıra Bekleme Sistemi…)

Peki nereden başlayabiliriz diye düşününce ilk akla gelen eğer temel bilgi birikiminiz olmadığını düşünüyorsanız mutlaka bir bilişime giriş veya bilgisayar destekli eğitim almalısınız. Bu tip eğitim programları genellikle bilgisayar teknolojileri ve programlarıyla ilgili temel bilimsel teori ve güncel uygulamalar hakkında sizi bilgi sahibi yaparken, sık kullanılan programları nasıl yöneteceğinizden tutun da, “bilgisayarlı eğitimin nasıl tasarlanması gerektiği” ve “teknolojisinin neden günümüzdeki gibi olduğu”na kadar sizi aydınlatabiliyor.

Bu aşamadan sonra yapay zeka, prototipleme, çağdaş dijital medya yaklaşımlarının tamamına odaklanan bir bilinçlenmeyi tercih edebiliriz.

Yapay zekanın tarihçesinden başlayarak, y.z örneklerini, teknolojik derinliğini, türlerini ve güncel uygulanış biçimlerine kadar anlamaya çalışabiliriz; buna ek olarak yeni bir kullanıcı merkezli tasarımı yeni olanaklar oluşturmak için nasıl kavrayacağımızı öğrenmemiz faydamıza olabilir.

Prototipleme bildiğiniz gibi pek çok tasarım metodolojisinde ya bir uygulama ya bir süreç ya da bir aşama olarak karşımıza çıkıyor. Bir takım çalışması içerisinde mekanik prototipler yapmak ya da görsel prototiplemeyi kapsayan yaklaşımlarla mühendislikte girişimci süreçleri mercek altına almak, bu alanın temel uğraşları. Burada sektörde ve üniversite derslerinde en sık karşılaştığım önemli bir ayrım noktasından bahsetmek istiyorum. Görsel tasarımda özellikle web sitesi tasarlarken ilk karışıklık noktası prototipin, eskizlerle, ölçekli modellerle veya sitenin tüm çerçevesini anlatan, *elemanlarıyla gösteren şemalar*la karıştırılması. Bunların hepsi elbette belirli aşamalarda yapılıyor, ancak prototipin en büyük farkına odaklanmak önemli. Websitesinin fonksiyonlarının bir kısmını gerçekleştirebilen bir ön kopyasının prototip olarak kabul edilebileceğini unutmamak gerekiyor.

Görsel tasarımcı günümüzde, çağdaş ve yeni dijital medyanın ( Dijital Oyunlar, E-Ticaret Siteleri, Sosyal Medya Mecraları, Etkileşimli Hikaye Anlatımı , Videolar, Animasyon, Veri Görselleştirme Ortamları, Websiteleri, Mobil Uygulamalar , Yapay Zeka, Arttırılmış Zeka, Sanal Gerçeklik gibi.. ) gerçek yaşama her tür uygulanışı, tarihi, olası geleceği, sınırlılıkları, iş yaşamı pratikleri ve teknolojik gelişimlerle ilişkisini algılayıp, takip etmeli; bu takip görsel tasarımcının varlığının şeklini tayin ederken multimedyanın bu dijital değişimini belirleme şansını da tasarımcıya verecektir.

Tabi tüm bunların sonunda mutlaka yapay zekanın, otonom teknik altyapılar, otonom teknik sistemler, akıllı teknik çerçeveleri oluştururken insan katılımını azaltmak için tasarlanıyor olduğu ve tüm teknolojik hayata uygulandığı gerçeğiyle birlikte topluma etkilerinin etik biçimlerle gözetildiğine dikkat etmemiz gerekliliği de doğuyor. Peki görsel tasarım bu gerçek ve gereklilik doğrultusunda özel yaşama saygı, öznel tasarım, insan eliyle yaratıcılık, adalet, güvenilirlik ve insan haklarının korunması ve izlenmesi alanlarında nasıl bir önem ve yere sahip. İşte bunu da yapay zeka ve etik adı altında ele alabiliriz. Yepyeni bir dijital dönüşüm arefesinde insan olarak, hızlı bir şekilde günlük yaşamımıza kolaylık sağlayan tüm teknolojik gelişmelerin uzun vadede yaşamımıza katkılarının verimliliğini sorgulamamız daha önceki gelişmeler sırasında aldığımız derslerden (küresel ısınma, bilinçsiz şekerli tüketim, sedenter yaşama alıştıran teknolojiler, gıda maddelerinde kimyasal koruyucuların sonuçları vb.birçok… ) dolayı bir sorumluluğumuz değil mi ?

Tabi sanal gerçekliğin bu özellikleri onun pek tatlı kuzeni olan (dönemsel teknolojik gelişme olarak) arttırılmış gerçeklik.

Morton Leonard Heilig, Sanal Gerçeklik teknolojisi ve film yapımcılığında öncü idi. Görüntü yönetmeni olarak tecrübesini uyguladı ve ortağı yardımıyla 1957 ve sonrasında birkaç yıl boyunca Sensorama’yı geliştirdi ve 1962’de patent aldı .

Devam edecek…